Christopher Dembik, Senior Investment Strategy Adviser Pictet Asset Management
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog hadden de Verenigde Staten bijna twee derde van de officiële wereldwijde goudreserves in hun bezit en stonden ze in voor de helft van de wereldwijde industriële productie. Deze combinatie – industriële macht en een enorme opbouw van de goudreserves – lag mee aan de basis van de nieuwe internationale monetaire orde, gedomineerd door Washington en de dollar.
Bijna 80 jaar later zijn de verhoudingen aan het verschuiven.
China vertegenwoordigt vandaag 30% van de wereldwijde productie in de verwerkende industrie, en laat de Verenigde Staten daarmee ver achter zich. Tegelijkertijd bouwt het land een goudvoorraad op en probeert het geleidelijk zijn afhankelijkheid van de westerse financiële infrastructuur te verminderen. Daarom besloot China begin augustus om een deel van zijn goud, dat tot nu toe in Londen werd bewaard, over te brengen naar Hongkong, dat een steeds belangrijkere rol speelt op de goudmarkt.
Deze strategie maakt deel uit van een bredere financiële transformatie in Azië. Verschillende landen bouwen infrastructuur uit waarmee bepaalde internationale transacties rechtstreeks kunnen worden afgewikkeld zonder gebruik te maken van de traditionele kanalen, die door de dollar gedomineerd worden. Zo werd bijvoorbeeld mBridge ontwikkeld, een platform voor grensoverschrijdende betalingen dat gebaseerd is op digitale valuta's van centrale banken en waar China, Hongkong, Thailand, de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië aan deelnemen. Het doel is om directere internationale betalingen tussen de deelnemende landen mogelijk te maken.
In dit nieuwe ecosysteem zou goud een steeds grotere rol kunnen spelen als kapitaalreserve, waardoor handelsoverschotten kunnen worden gerecycleerd zonder dat daarvoor noodzakelijkerwijs de dollar en het westerse financiële stelsel nodig zijn.
Dit betekent echter niet dat de Amerikaanse dollar op het punt staat zijn status van belangrijkste wereldreservemunt te verliezen. Het betekent wel dat de dollar in de toekomst wel eens minder onmisbaar zou kunnen worden.
Geopolitiek: het volgende kruitvat om in de gaten te houden
De afgelopen maanden is het aantal drone-incidenten in de buurt van en zelfs binnen het NAVO-luchtruim toegenomen. Bij de westerse inlichtingendiensten heerst nu bezorgdheid: Rusland zou wel eens in de verleiding kunnen komen om de samenhang van het bondgenootschap op de proef te stellen door een beperkte actie uit te voeren die dubbelzinnig genoeg is om een collectieve reactie te bemoeilijken.
Wat zou dan het doelwit zijn? Mogelijk Polen of de Baltische staten. Wij denken dat Daugavpils, in Letland, het ideale doelwit zou kunnen zijn. De stad ligt dicht bij de Russische en Wit-Russische grens en is overwegend Russischsprekend, waardoor Moskou hier mogelijk een vruchtbare bodem zou vinden voor provocaties en hybride operaties.
Wist u het al?
India, dat in 2026 voorzitter is van de BRICS-landen, is onlangs flink op de rem gaan staan van de plannen voor een 'BRICS-munt'.
De regering in New Delhi verklaarde op vrijdag 7 augustus dat ze de invoering van een gemeenschappelijke munt om de dollar te beconcurreren, niet steunt.
Dat is interessant omdat het de politieke beperkingen van de 'dedollarisering' blootlegt: meer handel drijven in nationale valuta's, ja; maar een echte concurrent voor de dollar creëren, veel minder.